Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

 

GEÏNTEGREERD GRONDBELEIDSINSTRUMENTARIUM

Governance en kennisbeheer in functie van grondbeleid

 

Een goede uitvoering van het grondbeleid vereist een goede public governance en voldoende kennis, onder meer over de in te zetten instrumenten en het eigen vastgoedpatrimonium.

Momenteel lopen de volgende acties rond governance-aspecten van grondbeleid en voor een verbeterd kennisbeheer ter ondersteuning van grondbeleid:

  • onderzoek naar instrumentele en bestuurlijk-organisatorische randvoorwaarden bij publieke grondregie
  • de ontwikkeling van een digitale kennisbank over het grondbeleidsinstrumentarium
  • de permanente verbetering en gerichte uitbreiding van de Vlaamse Vastgoeddatabank
  • de uitbreiding van de Vlaamse Vastgoeddatabank met niet-gekadastreerde infrastructuur en eigendommen van lokale overheden en semipublieke rechtspersonen via het Terraproject

 

Meer transparantie over publieke grondregie

Via een coproductief onderzoekstraject benoemen we instrumentele, bestuurlijk-organisatorische knelpunten, succesfactoren en aanbevelingen bij het opnemen van een publieke regierol op het vlak van grondbeleid. Via de analyse van projectgebonden cases bij en in dialoog met actoren uit verschillende bestuurslagen ontwikkelen we een gedeelde visie op de relevante aspecten bij projectgebonden en gebiedsgerichte grondregie door de overheid, vanuit een samenspel tussen verschillende beleidsniveaus en met private ontwikkelaars.

Dit initiatief zal ook resulteren in een verzameling, omschrijving en vergelijking van methodieken en tools die vandaag worden ingezet om die (publieke) regierol te ondersteunen/faciliteren en tot concrete (beleids)aanbevelingen te komen voor overheden in functie van een verbeterde publieke grondregie en een optimale taakverdeling met private actoren.

Dit initiatief wordt getrokken door Ruimte Vlaanderen (vanaf 1 april 2017: Departement Omgeving).

 

Kennisbank grondbeleidsinstrumentarium

Het geheel aan bestaande grondbeleidsinstrumenten is omvangrijk. Ter voorbereiding van de krijtlijnennota werd het bestaande grondbeleidsinstrumentarium geïnventariseerd.

De inventaris van het bestaande grondbeleidsinstrumentarium is opgebouwd rond vier clusters.

 

1. Instrumenten voor grondverwerving, 
-uitgifte en -mobiliteit
2. Instrumenten voor organisatorische aspecten
  • Onteigening
  • Ruilverkaveling
  • Herverkaveling & planologische ruil
  • Vrijwillige bedrijfsverplaatsing
  • Erfpacht
  • Recht van opstal
  • Vruchtgebruik
  • Koopplicht
  • Recht van terugkoop/wederinname
  • Recht van voorkeur
  • Recht van wederinkoop
  • Voorkooprecht
  • Vlaams agentschap met rechtspersoonlijkheid
  • Autonoom gemeentebedrijf
  • Beheersovereenkomst
  • Convenant / Samenwerkingsovereenkomst
  • Vlaamse Grondenbank
  • Lokale grondenbank
3. Instrumenten voor financiering, subsidies en vergoedingen aan derden
4. Instrumenten voor heffingen 
  • Bodemsaneringsfonds
  • Fonds ter bestrijding van uithuiszettingen
  • Gebruikerscompensatie
  • Grondfonds
  • Kapitaalschadecompensatie
  • Planschadecompensatie
  • Rollend Grondfonds
  • Stelsel min- en meerwaarden / financiële vergoedingsmechanismen
  • Vernieuwingsfonds
  • Diverse subsidies
  • Dienstenvergoeding
  • Vergoeding voor waardeverlies van gronden
  • Vergoeding voor vrijwillige bedrijfsverplaatsing, bedrijfsreconversie en bedrijfsstopzetting
  • Activeringsheffing
  • Erfbelasting (successierechten)
  • Heffing op leegstaande en verwaarloosde bedrijfsruimte
  • Heffing op de verkrotting van gebouwen en woningen
  • Leegstandheffing op gebouwen en woningen
  • Onroerende voorheffing
  • Planbatenheffing
  • Registratiebelastingen
  • Gemeentelijke heffing op tweede verblijven

Voortbouwend op die inventaris ontwikkelen we een digitale kennisbank, die de gebruiker in staat moet stellen op meer interactieve wijze inzicht te verkrijgen in de eigenheid en toepassingsmogelijkheden van die instrumenten.

Dit initiatief wordt getrokken door Ruimte Vlaanderen (vanaf 1 april 2017: Departement Omgeving).

 

Permanente verbetering en gerichte uitbreiding van de Vlaamse Vastgoeddatabank

Sinds 2012 vormt de Vastgoeddatabank het online platform voor de uitwisseling van vastgoedgegevens van de entiteiten van de Vlaamse overheid, over zowel gebouwen als percelen. Het Facilitair Bedrijf en het agentschap Informatie Vlaanderen bouwden die databank op. De Vastgoeddatabank is de authentieke bron voor gebouwgegevens binnen de Vlaamse overheid. Voor energiegerelateerde gegevens moet de databank verplicht worden aangevuld. Op basis van de databank wordt gerapporteerd in de vorm van webkaarten , maatrapporten, grafieken en een jaarlijkse publicatie (de Vastgoedwijzer).

De invoermodule en de rapportering streven een win-winverhouding na. In dat opzicht is het belangrijk dat een continu verbeteringsproces gehanteerd wordt om in te spelen om de behoeften van de gebruikers.

Dit initiatief wordt getrokken door het Facilitair Bedrijf.


Verdere uitbreiding van de Vlaamse Vastgoeddatabank via het Terraproject

Voortbouwend op de structuur en de expertise van de Vastgoeddatabank, gebouwd door het Facilitair Bedrijf en het agentschap Informatie Vlaanderen, streven het Vlaams Energiebedrijf, het Facilitair Bedrijf, Ruimte Vlaanderen (vanaf 1 april 2017: Departement Omgeving) en Wonen Vlaanderen, het Vlaams Energieagentschap en het agentschap Informatie Vlaanderen een belangrijke uitbreiding van de toepassingsmogelijkheden na en een verruimting van gebouwen naar niet-gekadastreerde infrastructuur (verlichting, sluizen...). De focus van het project ligt op het verzamelen van energiegerelateerde data en de automatische opmaak van het register onbebouwde percelen.

De invoermodule en de rapportering streven een win-winverhouding na. In dat opzicht is het belangrijk dat een continu verbeteringsproces gehanteerd wordt om in te spelen om de behoeften van de gebruikers.

Dit initiatief wordt getrokken door het het Vlaams Energiebedrijf, het Facilitair Bedrijf en het agentschap Informatie Vlaanderen.