Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Werken aan en rond de woning

renovatie en onderhoud

 

Verbouwen, renovatie en onderhoud van de woning zonder volume-uitbreiding

 

Kleine onderhoudswerken zijn niet vergunningsplichtig. Stabiliteitswerken zijn in vele gevallen meldingsplichtig. Stabiliteitswerken aan voorgevels zijn altijd vergunningsplichtig.

Vrijstelling*

Onderhoudswerken zijn niet vergunningsplichtig.

Voorbeelden van onderhoudswerken die niet vergunningsplichtig zijn: 

  • het vervangen van ramen (glas en schrijnwerk), 
  • het vervangen van pleisterwerk, 
  • het herstellen van kapotte verhardingen, 
  • het vervangen van kepers, panlatten en leien op het dak door nieuwe kepers, panlatten en leien, zonder vervanging van de dragende balken (het dakgebinte).

Handelingen zonder stabiliteitswerken en zonder wijziging van het fysiek bouwvolume aan zijgevels, achtergevels en daken zijn vrijgesteld van vergunning. Het kan dan bijvoorbeeld gaan over het plaatsen van voorzetrolluiken, dakvlakvensters, steenstrips, gevelisolatie, ... Deze handelingen zijn vergunningsplichtig als ze aan de voorgevel worden uitgevoerd, omdat ze het uitzicht van de straat kunnen beïnvloeden.

Binnenverbouwingen zonder stabiliteitswerken zijn ook vrijgesteld. Enkele

Voorbeelden:

  • het plaatsen van een nieuwe keuken of badkamer
  • het opsplitsen van een slaapkamer in twee kleinere slaapkamers
  • het inrichten van slaapkamers in de zolder

Voert u deze werken uit om de functie van het pand te wijzigen, om meer wooneenheden te creeëren of om uit te breiden, dan gelden andere regels.

Melding*

Werken met betrekking op de stabiliteit van de constructie, uitgevoerd binnen in de woning, aan zijgevels, achtergevels of aan het dak zijn meldingsplichtig.

Voorbeelden van meldingsplichtige stabiliteitswerken: 

  • het plaatsen van een nieuwe raamopening in de achtergevel, 
  • het vervangen van dragende balken van het dak door nieuwe dragende balken, 
  • het geheel of gedeeltelijk herbouwen of vervangen van buitenmuren,

Voert u deze werken uit om de functie van het pand te wijzigen, om meer wooneenheden te creëren of om uit te breiden, dan gelden andere regels.

Medewerking architect

Voor werken waarvoor een vergunning voor stedenbouwkundige handelingen nodig is, is in principe ook de medewerking van een architect verplicht.

Als voor een meldingsplichtige ingreep constructieve ingrepen aan de bestaande woning nodig zijn (zoals bijvoorbeeld het maken van nieuwe gevelopeningen, of openingen in dragende muren), dan moet een architect betrokken zijn bij de opstelling van het meldingsdossier.  

Op voorwaarde dat ze noch de oplossing van een constructieprobleem met zich meebrengen, noch de stabiliteit van het gebouw wijzigen, zijn onder meer volgende ingrepen vrijgesteld van de medewerking van een architect (Besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de handelingen die vrijgesteld zijn van de medewerking van de architect):

 

  • De verbouwings- en inrichtingswerkzaamheden of de werkzaamheden voor de geschiktmaking van lokalen
  • Het aanbrengen van een gevelsteen, een bepleistering of een andere gevelbekleding, zonder dat een wijziging van de fundering noodzakelijk is
  • het aanbrengen, wijzigen en dichtmaken van raam- en deuropeningen
  • het aanbrengen van dakuitbouwen over maximaal één vierde van de dakoppervlakte 
  • plaatsen van verluchtings-, luchtbehandelings-, rookafzuig- of luchtafzuiginstallaties
  • plaatsen van zonnetenten of markiezen, die ingeklapt, opgevouwen of ingerold kunnen worden.

 


Werken aan en rond de woning

 

Het bouwen van een nieuwe woning is uiteraard steeds vergunningsplichtig. De medewerking van een architect is ook altijd verplicht. Maar hoe zit dat bij andere ingrepen?

 

renovatie en onderhoud

functie wijzigen

meergezinswoning maken

Verbouwen / Onderhoud

Functiewijziging

 Opsplitsen / Zorgwonen

losstaande bijgebouwen (tuinhuizen, serres,...) 

 uitbreiden

slopen

Losstaande bijgebouwen
(garage, serre, pool-house,...)

Uitbreiden
(veranda, garage, ...)

Slopen

niet overdekte constructies

groen

tuinaccessoires (speeltuig, bbq, brievenbus,...)

 Oprit, vijver, zwembad,...

 Groen en afscheiding

 Tuin accessoires

zonnepanelen en schotelantennes

reliefwijzigingen en ondergrondse installaties

 

Zonnepanelen, schotels

Reliefwijziging en ondergronds

    

zonevreemd

'Zonevreemd'

Niet in de geeigende bestemmingszone gelegen.

Oeverzone

Oeverzone

Oeverzones worden aangeduid in bekkenbeheersplannen en deelbekkenbeheersplannen.

checklist vrijstelling

Vrijstelling enkel mogelijk als:

  • Niet strijdig met voorschriften van een bijzonder plan van aanleg (BPA), gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) of verkavelingsvergunning, tenzij de gemeente dit plan of de vergunning heeft opgenomen in een lijst waarbinnen de Vlaamse vrijstellingsregeling voorrang krijgt op de voorschriften van het plan. 
  • Niet strijdig met stedenbouwkundige verordeningen van gewest, provincie of gemeente. Merk op dat de gewestelijke verordening rond hemelwater vaak oplegt dat u gebouwen en verhardingen enkel kan oprichten als u een infiltratievoorziening voor hemelwater aanlegt.
  • Niet strijdig met uitdrukkelijke voorwaarden van de bestaande stedenbouwkundige vergunningen. 
  • Niet strijdig met andere wetgeving, zoals: 
    • erfdienstbaarheden (wegen, waterwegen, spoorwegen) 
    • burgerlijk wetboek (lichten en zichten, gemene muur, ...) 
    • natuurwetgeving 
  • Niet in:

    • een 5 meter brede strook vanaf de bovenste rand van het talud van waterlopen;
    • de erfdienstbaarheidszone langs grachten van algemeen belang:
    • de afgebakende oeverzones.
  • Uw gemeente heeft de vrijgestelde handeling voor deze ingreep niet meldingsplichtig gemaakt.

Vrijgestelde werken mogen enkel uitgevoerd worden na het verkrijgen van een machtiging van het agentschap Onroerend Erfgoed

  • op percelen met beschermde monumenten, 
  • in beschermde landschappen of aangeduide erfgoedlandschappen, 
  • in beschermde stads- en dorpsgezichten, 
  • in beschermde archeologische monumenten.

checklist melding

Melding enkel mogelijk als

  • Niet zonevreemd
  • Niet strijdig met voorschriften van een bijzonder plan van aanleg (BPA), gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) of verkavelingsvergunning 
  • Niet strijdig met stedenbouwkundige verordeningen van gewest, provincie of gemeente
  • Niet strijdig met uitdrukkelijke voorwaarden van de bestaande stedenbouwkundige vergunningen 
  • Niet in een oeverzone 
  • Niet in de 5 meter brede strook langs ingedeelde waterlopen 
  • Niet voor de rooilijn 
  • Niet in een achteruitbouwstrook
  • Niet strijdig met andere wetgeving, zoals: 
    • erfdienstbaarheden (wegen, waterwegen, spoorwegen)
    • burgerlijk wetboek (lichten en zichten, gemene muur, ...)
    • natuurwetgeving
  • Het gaat niet om beschermd erfgoed 
    • perceel met beschermde monumenten 
    • beschermd landschap of aangeduide erfgoedlandschap
    • beschermd stads- of dorpsgezicht
    • beschermd archeologische monument
  • De gemeente heeft de meldingsplicht voor deze ingreep niet vergunningsplichtig gemaakt.