Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

18. Opheffing van reservatiestroken en afstand van meerwaarde bij werken, uitgevoerd in reservatiestroken 

VCRO artikel 4.3.8, §2 en 7.4.2/3.  

Op de gewestplannen staan sommige reservatiestroken al jaren ingetekend zonder perspectief dat de infrastructuur er ooit komt. Eigenaars van gebouwen in reservatiestroken worden nochtans geconfronteerd met een principieel bouwverbod en moeten bij verbouwingen of uitbreidingen altijd afstand doen van de volledige meerwaarde in geval van onteigening. 

Het wijzigingsdecreet laat de Vlaamse Regering toe in één beweging een aantal reservatiestroken te schrappen zonder daarvoor alle betrokken plannen te moeten wijzigen. Op basis van deze decretale machtiging besliste de Vlaamse Regering op 14 december 2018 160 (delen van) reservatiestroken op te heffen. Door de opheffing krijgen deze percelen opnieuw de bestemming volgens de grondkleur van het gewestplan of APA (algemeen plan van aanleg). De aangepaste gewestplannen zijn hier  raadpleegbaar.

Voor de reservatiestroken die wel behouden worden, bevat het wijzigingsdecreet van 8 december 2017 een aanpassing van de regeling in verband met de zogenaamde ‘afstand van meerwaarde’.

Met het wijzigingsdecreet wordt hier een differentiatie aangebracht, zodat bij onteigening wel rekening kan worden gehouden met de meerwaarde die voortvloeit uit handelingen die nodig zijn om gebouwen in goede staat van onderhoud te bewaren (bijvoorbeeld onderhoudswerken, vergunde stabiliteitswerken, vergunde verbouwingen binnen het bestaande bouwvolume,…).

Voor de wijziging aan de VCRO werd in geval van onteigening geen rekening gehouden met de waardevermeerdering die voortvloeit uit handelingen die werden vergund binnen een reservatiestrook.  Een eigenaar van zo’n constructie kon, mits de onderliggende bestemmingsvoorschriften het toelieten en de infrastructuurbeheerder de vergunningsaanvraag gunstig adviseerde, werken uitvoeren aan zo’n gebouw of constructie, maar moest voor de start van de werken een notariële akte ondertekenen waarin hij afstand deed van de meerwaarde die die werken met zich mee zouden brengen.  Bij een eventuele latere onteigening werden de werken dan ook buiten beschouwing gelaten voor het berekenen van de onteigeningsvergoeding. Er was een volledige afstand van meerwaarde voor alle werken uitgevoerd aan gebouwen of constructies in reservatiestroken. Die regeling schrikte eigenaars af om renovaties, beperkte uitbreidingen en dergelijke uit te voeren.  

De Vlaamse Regering heeft op 10 mei 2019 een besluit goedgekeurd over de mate waarin bij het berekenen van een onteigeningsvergoeding voor gebouwen of constructies in reservatiestroken, rekening gehouden wordt met de meerwaarde die voortvloeit uit werken aan die gebouwen of constructies.  Het besluit regelt meteen ook de inwerkingtreding van enkele aangepaste decretale bepalingen over het onderwerp. De regeling rond afstand van meerwaarde wordt daarmee grondig gewijzigd; zo wordt bijvoorbeeld de meerwaarde van alle werken binnen het bestaande bouwvolume voortaan steeds meegerekend in een eventuele onteigeningsvergoeding. De meerwaarde van beperkte uitbreidingen (tot maximum een kwart van het bestaande volume erbij) wordt voor 75% meegerekend.  De meerwaarde van vrijstaande nieuwbouw, herbouw (behalve bij overmacht) en volume-uitbreiding met meer dan een kwart wordt niet meegerekend.  Er wordt niet meer gewerkt met aktes van afstand van meerwaarde.  Bij herbouw wordt een plaatsbeschrijving opgemaakt van het gebouw of de constructie voorafgaand aan de afbraak.

Het besluit van de Vlaamse Regering werd op 1 juli 2019 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd, en is in werking getreden op 11 juli 2019.  Dan is ook de aangepaste decretale regeling, art. 4.3.8§2,  in werking getreden.  Het besluit bevat een overgangsbepaling voor lopende vergunningsaanvragen.

 

Terug