Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Onderzoeksagenda

Binnen het departement Ruimte Vlaanderen (vanaf 1 april 2017: Departement Omgeving) werd de keuze gemaakt om het onderzoek inhoudelijk te structureren volgens een beperkt aantal onderzoeksporen, gerelateerd aan thema’s die (inter)nationaal relevant zijn maar nog geen voldoende vertaling hebben gekregen naar de ruimte in Vlaanderen. Deze werden geselecteerd op basis van hun huidige en toekomstige beleidsrelevantie, en de afstemming met onderzoeksthema’s van andere onderzoeksgroepen binnen en buiten de Vlaamse overheid.

Het Departement zal in de periode 2014-2019 onderzoek uitvoeren gekoppeld aan vijf onderzoeksporen. Voor elk onderzoekspoor werden doelstellingen geformuleerd, die resulteerden in een aantal onderzoeksvragen en/of doelstellingen en finaal in een longlist met onderzoeksprojecten.Werken met onderzoekssporen sluit niet uit dat, in beperkte mate en gemotiveerd vanuit een beleidsurgentie andere thematische onderzoeken worden opgezet.

Onderzoek gebeurt deels intern, deels in partnerschap via structurele partnerschappen en door onderzoek uit te besteden.

Onderzoekssporen 

Instrumentarium

De focus binnen het onderzoekspoor instrumentarium ligt op thema’s die sterk aansluiten bij de beleidsagenda: inschatten en beoordelen van effecten, governance, de ruimtelijke regierol en de verhoogde realisatiegerichtheid van het ruimtelijk beleid door middel van projectgericht beleid.

Lees verder

Stedelijk systeem

Vanuit het departement wordt al jaren onderzoek uitgevoerd over het woonaanbod en de woonbehoefte in Vlaanderen. Binnen het spoor stedelijk systeem wordt dit onderzoek gecontinueerd met een sterkere focus op de onderliggende, sturende en complementaire netwerken.

Lees verder

Ruimtelijk-economische netwerken

Het onderzoek vanuit het departement richt zich op die aspecten van het ruimtelijk-economisch netwerk waar ruimtelijk beleid een positieve bijdrage kan leveren door het in beeld brengen van de vestigingsfactoren en de ontwikkelingspotenties, door het ontwikkelen van nieuwe ruimtelijke modellen en instrumenten. Het onderzoek binnen het departement is hiermee complemantair aan onderzoek binnen het agentschap Ondernemen naar algemene economische evoluties en macro-economisch gegevens.

Lees verder

Veerkracht

In heel wat beleidsteksten wordt verwezen naar het concept ‘veerkracht’ of ‘resilience’. Dit nieuwe begrip heeft nood aan een ruimtelijke vertaalslag tussen de veeleer theoretische benaderingen in wetenschappelijke onderzoeken vanuit verschillende beleidsdomeinen en de vertaling in de praktijk van (een) concre(e)t(e) beleidskader(s). De onderzoeksfocus van het departement ligt bij de ruimtelijke dimensie en de hoofdthema’s klimaatadaptatie, bioproductiviteit van de open ruimte en energielandschappen.

Lees verder

Mens, kwaliteit en gezondheid

Ruimtelijke ontwikkelingen en evoluties benaderen vanuit het perspectief van de mens biedt nieuwe invalshoeken voor de invulling van ‘mensenmaat’ en ‘ruimtelijke kwaliteit’ en voor het werken aan een draagvlak voor het ruimtelijk beleid. Het onderzoekspoor benadert ruimtelijke ontwikkelingen en evoluties vanuit het perspectief van de mens en focust op twee verwante thema’s: leefbaarheid en beleefbaarheid.

Lees verder

onderzoek bij het departement

Er worden halfjaarlijks prioriteiten bepaald en concrete, externe onderzoeksprojecten opgezet binnen het onderzoeksprogramma.

De onderzoekssporen en onderzoeken hebben een evidente ruimtelijke focus. De niet-ruimtelijke beschrijving van fenomenen kan een onderdeel uitmaken van voorbereidend studiewerk (door andere instellingen), maar vormt niet de kern van de onderzoeken. Het ruimtelijk onderzoek wordt gesitueerd in een internationale context met deels vergelijkbare uitdagingen voor heel Europa. Voor vergelijkingen/ benchmark binnen Europa kan wordt afgestemd op ESPON of worden gericht internationale onderzoekspartners gezocht. Tegelijkertijd wordt het onderzoek gesitueerd binnen een domeinoverschrijdende en interbestuurlijke context. Benchmark met andere beleidsdomeinen kan voor het eigen beleidsdomein interessante informatie opleveren.

De onderzoekssporen kunnen benaderd worden door middel van diverse onderzoekstechnieken: ontwerpend onderzoek, trendwatching, conceptueel onderzoek, gebiedsgericht onderzoek, literatuurstudie van beleidsteksten / academische bronnen / juridische teksten, monitoring enz. In heel wat onderzoeksvoorstellen wordt een mix van verschillende onderzoekstechnieken voorgesteld. Dit impliceert dat voor één onderzoek vaak diverse expertises nodig zijn, en er vaak gebruik wordt gemaakt van multidisciplinaire onderzoeksteams.

ESPON

ESPON op deze site