Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Instrumentarium

Waarover gaat het?

De ruimtelijke ordening in Vlaanderen beschikt over diverse instrumenten: stedenbouwkundige vergunning, verkavelingsvergunning, ruimtelijke uitvoeringsplannen en structuurplannen, planologische attesten, strategische projecten, … om het ruimtelijk beleid op terrein te realiseren. Met het decreet complexe investeringsprojecten, de omgevingsvergunning en het instrument van het beleidsplan werden recent initiatieven genomen om het instrumentarium strategisch bij te stellen.
Maar het instrumentarium staat onder druk. Verouderde plannen, complexe procedures en toenemende juridisering, te weinig draagvlak of een te beperkte afstemming door centrale sectorale benaderingen, beperkte doorstroming van inzichten in de planningsfase naar toepassingen in de vergunningsfase, belemmeren vaak de uitvoering van plannen of projecten. Deze knelpunten staan investeringen in de weg en houden initiatiefnemers op afstand, waardoor plannen niet in realiteit worden omgezet en finaal het beleidsdomein ruimtelijke ordening maatschappelijk in vraag wordt gesteld.
Tegelijkertijd is de inhoud van het ruimtelijk beleid in evolutie. Nieuwe thema’s zoals klimaatwijziging, veerkracht, verevening… komen bij de voorbereiding van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen en het grondbeleidsplan op de voorgrond, en vragen mogelijks om nieuwe, specifieke instrumenten.

Onderzoeksvragen

Hoe functioneert het huidig instrumentarium?
Welke nieuwe trends zijn er voor het planningsinstrumentarium?
Hoe (nieuwe) instrumenten gericht op realisatie, projectgericht beleid, (nieuwe) instrumenten gericht op governance en participatie, (nieuwe) instrumenten voor het objectiveren van de gevolgen (effectenanalyses, maatschappelijke kosten-batenanalyses, …) conceptueel verkennen en operationaliseren?

Doelstellingen

  • evaluatie van het huidig instrumentarium en de gevoerde plannings- en vergunningsprocessen door inzichten te verwerven in de effectiviteit en efficiëntie. 
  • onderzoeken van trends met betrekking tot nieuw instrumentarium. 
  • bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe instrumenten die een gebiedsgerichte benadering, co-productie en co-creatie faciliteren, en instrumenten die bijdragen aan de realisatie van nieuw ruimtelijk beleid voor urgente maatschappelijke uitdagingen.