Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Steunpunt Ruimte

Het steunpunt Ruimte, waarin diverse Vlaamse academische onderzoeksinstellingen samenwerken, voert in opdracht van het Departement onderzoek uit naar: polycentrisme, veerkracht, toekomstverkenningen en evaluatie en monitoring.

20% van het onderzoeksbudget is gereserveerd voor adhoc onderzoek. Tijdens de eerste werkjaren van het steunpunt werd dit budget gebruikt voor de ondersteuning van de werking van het expertenpanel voor het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. In 2014-2015 wordt het ad hocbudget ingezet voor het uitwerken van living labs, test cases voor de implementatie van gewenst beleid, in het centrale deel van Vlaanderen.

www.steunpuntruimte.be

ESPON

ESPON is een Europees samenwerkingsprogramma dat beleidsontwikkeling ondersteunt ter bevordering van territoriale cohesie en een gelijke ontwikkeling van het Europees grondgebied. Het voorziet op Europees niveau in vergelijkbare data, bewijs, analyses en scenario’s voor de ontwikkeling van steden, regio’s en grotere gebieden. De thema’s van de ESPON onderzoeken worden bepaald door het ESPON Monitoring Committee waarin Ruimte Vlaanderen vertegenwoordigd is.  www.espon.eu
Het programma heeft 4 prioriteiten:

  1. Toegepast onderzoek op het gebied van territoriale ontwikkeling, concurrentiekracht en cohesie. Dit onderzoek richt zich voornamelijk op trends, perspectieven en beleidsimpact.
  2. Gerichte analyses op basis van op gebruikersvragen. Deze analyses richten bestaand ESPON materiaal naar geïnteresseerde belanghebbenden.
  3. Wetenschappelijke tools en platform. Toegang tot data en kaarten wordt gefaciliteerd door een web-portaal en tools om data en regionale dynamieken te visualiseren.
  4. Kapitalisatie en participatie. Stimuleren van de Europese dimensie in territoriale ontwikkeling en bij transnationale activiteiten.

ESPON 2020

Het ESPON 2020-programma is op 15 februari door de Europese commissie goedgekeurd en de eerste onderzoeken zijn gelanceerd. Deze onderzoeken focussen zich op verschillende thema's met altijd een ruimtelijke link:

  1. The Geography of New Employment Dynamics in Europe 
  2. The World in Europe, global FDI flows towards Europe
  3. Small and Medium-sized Enterprises in European Regions and Cities
  4. Territories and low-carbon economy
  5. Inner Peripheries: national territories facing challenges of access to basic services of general interest
  6. Possible European Territorial Futures
  7. Comparative Analysis of Territorial Governance and Spatial Planning Systems in Europe

De thema's 4 en 7 volgt het departement nauw op via de stuurgroep van die onderzoeksprojecten.

 

LABO RUIMTE

Eind 2012 ondertekenden het Departement en het Team Vlaams Bouwmeester het protocol LABO RUIMTE.
LABO RUIMTE is een open samenwerkingsverband tussen het Team Vlaams Bouwmeester en het Departement. De ambitie van LABO RUIMTE is het voorzien van een vrije onderzoeksruimte waarbinnen thema’s met beleidsvoorbereidende inslag en met een ruimtelijk-strategische impact vanuit een objectief en globaal perspectief van territoriale cohesie kunnen ingebracht en getest worden. LABO RUIMTE gebruikt de techniek van kritische analyse en ontwerpend onderzoek.

Afhankelijk van de specificiteit van de onderzoeksprojecten wordt de samenwerking strategisch uitgebreid met experts, relevante organisaties uit het veld alsook betrokken en geëngageerde administraties. LABO RUIMTE gaat daarvoor allianties aan met externe partners die zich engageren om de tool van het ontwerpend onderzoek in te zetten, en de resultaten mee te nemen, in hun eigen beleidstraject. Zowel beleidsactoren als maatschappelijke belanghebbenden hebben toegang tot LABO RUIMTE als opdrachtgever. De opdrachtgever staat in voor de financiering van de gedefinieerde opdracht.

Voor thema’s gekoppeld aan het ruimtelijk beleid en de onderzoekssporen in het bijzonder kan het departement als opdrachtgever optreden en de opdracht (co-)financieren.

Kennisopbouw en methodiekontwikkeling rond ontwerpend onderzoek op regionaal schaalniveau zijn globale doelstellingen van het team onderzoek van het departement. Het team voert daarom zelf ontwerpen onderzoek uit op dit schaalniveau en begeleidt ontwerpend onderzoek. Dat levert voorbeelden op die het mogelijk maken om inzichten over kennis en methodiek te delen met andere overheden en actoren. Dit impliceert dat het team onderzoek ook de opdrachten binnen Labo Ruimte waarbij het departement niet meefinanciert, mee opvolgt.

Lees meer over LABO RUIMTE.

Raamcontract VITO

Met VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, werd in 2013 een meerjarig raamcontract opgemaakt. Door middel van dit raamcontract biedt VITO ondersteuning aan het onderzoek binnen Ruimte Vlaanderen. In 2014 wordt onder meer samengewerkt aan de ‘Energiepotentiekaart van Vlaanderen’ en aan het verder uitwerken van het ‘Ruimtemodel Vlaanderen’.