Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Stedelijk systeem

Waarover gaat het?

Vlaanderen is sterk verstedelijkt. De uitdaging is de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen en groei te sturen via een veerkrachtig, polycentrisch stedelijk systeem. De (samenwerkende) stedelijke regio’s, OV-knooppunten en verzorgende steden, zoals voorgesteld in het Witboek Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, vormen de basis en de inbedding in het stedelijk netwerk van de Noordwest-Europese Delta kan een troef zijn. Het komt erop aan de levenskwaliteit binnen de clusters van dit netwerk hoog te houden en tegelijkertijd de concurrentiepositie en de territoriale cohesie te versterken en het ruimtelijk rendement te verhogen. De stadsregionale context vindt meer en meer ingang en ruimtelijke verdeelvraagstukken moeten op schaal van de stadsregio worden opgenomen. Een (polycentrisch) stedelijk systeem, is een netwerk van steden en dorpen die met elkaar zijn verbonden via een vervoersnetwerk en andere functionele relaties (zoals digitale informatiestromen of socio-economische relaties (vb. pendel, (arbeids-)migratie)). Het netwerk omvat de nederzettingsstructuur met haar diverse woon-, werk, en verblijfsmilieus en haar landschappelijke karakteristieken.
Mogelijke onderzoeksthema’s zijn: typologie, clustering, suburbanisatie, verstedelijking, migratie, ruimtelijk rendement en duurzaam ruimtegebruik, globalisering, …

Onderzoeksvragen

Hoe functioneren stedelijke regio’s in Vlaanderen (vb. op vlak van concurrentiekracht, functionele relaties, binnenstedelijk, grensoverschrijdend, benchmarking, territoriaal kapitaal …)?
Welke strategieën qua netwerkbenadering kunnen ontwikkeld worden voor een sterker en coherenter stedelijk systeem (vb. woonbeleid)?
Welke ruimtelijke processen sturen de werking van de stedelijke systemen (vb. (sub)urbanisatie, groei/krimp, demografie, migratie, globalisering, ruimtelijke transities …)?
Hoe hebben stedelijke systemen hun neerslag in de ruimte, in het bijzonder in de TOP-gebieden of andere strategische gebieden?
Hoe kan vraag en aanbod op de woonmarkt afgestemd worden binnen een stedelijk systeem?
Hoe versterken het mobiliteitssysteem en het stedelijk systeem elkaar?
Waar kan het groen-blauwe netwerk zijn plaats krijgen/behouden binnen het stedelijk systeem? Hoe werkt dit in op het landschap?
Hoe kunnen onderzoekstechnieken als visievorming, concepten, scenario’s, modelbouw, analyse, monitoring, trendwatching ingeschakeld worden bij bovenstaande doelstellingen?

Doelstellingen

  • Evaluatie van het gevoerde ruimtelijke beleid 
  • Inzicht verwerven door de monitoring van ruimtelijk-maatschappelijke trends met betrekking tot demografische evoluties (groei, krimp, migratie), door analyse en interpretatie van die gegevens en door de ruimtelijke aspecten ervan te onderzoeken 
  • Bijdragen aan de ontwikkeling van beleidsvoorstellen en de mogelijke differentiatie van het beleid voor het stedelijk systeem in beeld brengen via exploratief ontwerpend onderzoek op regionale schaal. 
  • Beleidsgerichte processen (opmaak en uitvoering Beleidsplan Ruimte Vlaanderen, evaluatie Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen) en gebiedsgerichte projecten (vb. TOP Limburg, Metropolitaan kerngebied, andere strategische gebieden) ondersteunen.

ESPON

ESPON op deze site