Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Zoek een publicatie

Publicaties

ACTUALISATIE KAARTMATERIAAL EN GIS-ANALYSE LUCHTVERONTREINIGING, OMGEVINGSLAWAAI EN HITTESTRESS IN FUNCTIE VAN HET RUIMTELIJK BELEID

Bronverwijzing
Lauwaet, D., Poelmans, L., Schillemans, L.(2018), Actualisatie kaartmateriaal en GIS-analyse luchtverontreiniging, omgevingslawaai en hittestress in functie van het ruimtelijk beleid, uitgevoerd in opdracht van het Vlaams planbureau voor Omgeving. (rapport)

Samenvatting
De studie actualiseert eenvoudig te interpreteren kaartmateriaal die gezondheidsaspecten rond  luchtkwaliteit, omgevingslawaai in beeld brengt voor ruimtelijke planners en lokale besturen en breidt ze ook uit met het thema hittestress. Via een beproefde Nederlandse methodiek werden er “Gezondheids Effecten Screeningskaarten” (GES-kaarten) opgemaakt. De kaarten geven een eerste globaal inzicht, een screening, waarna indien zinvol bijkomende milieutechnische experten vroeg in een ruimtelijk proces ingeschakeld kunnen worden.

Daarnaast werden de opgemaakte kaarten gekruist met andere relevante ruimtelijke geo-data. Dit laat toe om meer inzicht te krijgen in de ruimtelijke variatie van de problematiek op Vlaams niveau, zodat naast generieke maatregelen er ook een basis wordt gemaakt voor meer gebiedsgerichte en meer ruimtelijke initiatieven om tot gezondere leefomgevingen te komen.

Uit de analyse blijkt dat ongeveer 11% van de Vlamingen woont op een locatie waar een verbetering van minstens twee van de onderzochte hinderaspecten vooropgesteld zou moeten worden. Dat is ook het geval voor bijna 11% van kwetsbare instellingen (scholen, crèches, zorginstellingen…). De blootstelling is (niet verwonderlijk) het hoogste in de verstedelijkte gebieden. De gebieden die het slechtst scoren voor hittestress en luchtkwaliteit vertonen gemiddeld gezien de hoogste walkability-score en bieden dus veel kansen voor het verminderen van auto-afhankelijkheid en de hieraan gerelateerde milieuhinder.

Rond deze problematiek werden parallel en aanvullend nog twee studies uitgevoerd:

  • Ruimtelijke strategieën voor gezonde omgevingen: case streetcanyons (Witteveen+Bos & Wageningen UR, 2018)
    Deze studie geeft ruimtelijke planners en lokale besturen meer houvast om bij lokale knelpunten via gebiedsgerichte en meer ruimtelijke initiatieven tot gezondere leefomgevingen te komen. Het onderzoek levert een staalkaart op van mogelijke (ruimtelijke) maatregelen die op straatniveau genomen kunnen worden.
  • Stratenclusters Antwerpen: water, geluid, lucht, hitte en energie - 4 cases (Witteveen+Bos, 2018)
    In deze experten opdracht worden voor de thema’s lucht, geluid, hittestress, water en energie op straatniveau een aantal ontwerpprincipes uitgezet, gevisualiseerd en in een verdere fase waar mogelijk gekwantificeerd. De opdracht is erop gericht ontwerpers inzicht te geven in de verschillende thema’s en concrete stuurknoppen aan te reiken die via het ontwerp de verschillende hinderaspecten of thema’s kunnen beïnvloeden.