Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Zoek een publicatie

Publicaties

Subsidiekader departement Omgeving. Een afwegings- en uitwerkingskader voor bestaande en toekomstige subsidies van het departement Omgeving (uitgevoerd door Idea Consult)

Subsidies zijn een belangrijk sturingsinstrument voor de Vlaamse Overheid bij het verwezenlijken van haar beleid. De vorming van het departement Omgeving vormt een kans om een volwaardig subsidiebeleid en subsidiestrategie te formuleren en om bestaande subsidies te evalueren. Met het oog op een toekomstig subsidiebeleid voor dit departement, ontwikkelde Idea Consult in overleg met het departement Omgeving een ‘subsidiekader’. Het is een denkkader (lees: leidraad) voor zowel de evaluatie van bestaande als de ontwikkeling van toekomstige subsidies en formuleert aandachtspunten in welke gevallen een subsidie het juiste beleidsinstrument is.

Het traject leidde tot volgende leerervaringen en beleidsaanbevelingen.

Het subsidiekader is een evenwichtig en bruikbaar gesprekskader voor een kwalitatieve quick scan van bestaande en nieuwe subsidies. Zo’n quick scan van een subsidie is evenwel geen neutrale oefening. Ze roept vragen op die de individuele subsidies overstijgen, met name over de kerntaken van het departement, de precisie van de bestaande beleidskaders en doelstellingen, ook over de verhouding van de ene subsidie versus de andere. Het resultaat van de quick scan bij de bestaande subsidies leert dat er vaak een bijsturing of verfijning wenselijk is.  Er is bijgevolg voldoende motivatie voor een systematische screening van de subsidies in de toekomst. Heel wat subsidies zijn vaak afzonderlijk doorheen de tijd en ad hoc ontwikkeld, vanuit een specifieke, inhoudelijke doelstelling of acute politieke vraag. Ook is het niet altijd duidelijk geëxpliciteerd wat de primaire doelstelling is van een subsidie en of die op een efficiënte manier wordt bereikt met een subsidie. 

In de toekomst moet er dan ook meer aandacht gaan naar het omschrijven van de doelstelling(en) en gewenste effecten van de subsidies. Een systematische monitoring en evaluatie van de ingezette instrumenten is noodzakelijk en moet toelaten de efficiëntie en effectiviteit van subsidies op structurele wijze te evalueren. Voor sommige subsidies zal een kwalitatieve evaluatie niet volstaan om uitspraken te doen en zal een meer grondige evaluatie zich opdringen, waarbij ook kwantitatieve bevindingen worden ingebracht.

Het departement Omgeving zal aan de hand van dit kader aan de slag kan gaan voor de verdere optimalisatie en interne afstemming van haar subsidiebeleid. Een belangrijke taak, rekening houdend met de (beperkte) beschikbare middelen en de veelheid aan omgevingsdoelstellingen die van tel zijn. Maar het kader biedt ook een bijzondere houvast bij de beleidsdomein-overschrijdende afstemming van het subsidiebeleid binnen de Vlaamse overheid. Een ambitie die onder meer ook via het project Slimme Subsidies is in gang gezet. En die zonder twijfel ook centraal zal staan in het volgende Vlaams Regeerakkoord.  Met dit gesprekskader wil het departement Omgeving dan ook in dialoog gaan met diverse overheidspartners op het vlak van subsidiebeleid.

Lees de volledige eindrapporten.